Poszycie ścian w szkielecie drewnianym pełni funkcję konstrukcyjną: usztywnia ramę i przenosi obciążenia poziome od wiatru na fundament. Skuteczność tej warstwy zależy w większym stopniu od rozstawu łączników i ciągłości arkuszy niż od samej grubości materiału. Błędy w mocowaniu widać dopiero przy pierwszej silnej wichurze.
Po co ścianie szkieletowej sztywne poszycie?
Rama z belek połączonych gwoździami sama nie jest sztywna w swojej płaszczyźnie i pod naciskiem poziomym układa się w równoległobok. Sztywna tarcza z materiału drewnopochodnego blokuje ten ruch i rozprowadza siłę na całą wysokość ściany.
Dlatego poszycie traktuje się jako element nośny, nie jako podkład pod elewację. Każde wycięcie na instalacje, każdy pominięty łącznik i każdy niezamocowany brzeg arkusza zmniejszają nośność tarczy.
Jaka grubość wystarczy na ścianę?
W typowym szkielecie ze słupkami w rozstawie 60 cm poszycie o grubości 12 mm zapewnia wymaganą sztywność tarczy. Grubsze arkusze stosuje się tam, gdzie ściana ma dodatkowo przenosić obciążenia od zawieszanych elementów lub gdzie rozstaw słupków jest większy.
Cieńsze warianty, 8 i 10 mm, sprawdzają się w ścianach działowych i zabudowach technicznych, które nie pracują konstrukcyjnie. Tam liczy się przede wszystkim sztywna, równa powierzchnia pod dalsze warstwy.
Jak rozplanować arkusze na ścianie?
Arkusze układa się tak, żeby ich krawędzie wypadały na słupkach, a styki poziome przesuwały się między kolejnymi pasami. Ciągły styk przechodzący przez całą wysokość ściany tworzy linię, po której tarcza traci sztywność.
Otwory okienne i drzwiowe wycina się w arkuszu już zamocowanym, a nie składa poszycia z pasków wokół otworu. Narożniki otworów są miejscami największej koncentracji naprężeń i każdy styk wypadający dokładnie w narożniku sprzyja pęknięciom.
- krawędzie arkuszy zawsze na słupku lub na dodatkowym elemencie ramy
- styki poziome przesunięte między pasami
- otwory wycinane po zamocowaniu arkusza
- dylatacja około 3 mm między arkuszami
- poszycie prowadzone bez przerwy przez wieniec i podwalinę
Jak mocować poszycie do ramy?
Łączniki rozmieszcza się gęściej na krawędziach arkusza i rzadziej w jego środku, bo to krawędź przenosi ścinanie na ramę. Typowy rozstaw na krawędziach mieści się w granicach 10-15 cm, w środku pola wystarcza około 30 cm.
Gwoździe wbija się do poziomu lica, bez zatapiania łba w wiórze. Zbyt mocno dokręcony łącznik traci znaczną część nośności na wyrywanie, bo pracuje już tylko w osłabionym materiale.
Skąd wziąć materiał na komplet ścian?
Przy zamówieniu na cały dom liczy się nie tylko grubość, ale też jednorodność dostawy: arkusze z jednej partii mają zbliżoną wilgotność i tolerancję grubości, co ułatwia licowanie styków. Skład BAT prowadzi płyty OSB w klasie OSB/3, w kilku grubościach i formatach, z możliwością zamówienia całej ilości w jednej dostawie na budowę.
Materiał zamawia się z zapasem na docinki wokół otworów i naroży. Reszta arkuszy zwykle znajduje zastosowanie przy zabudowach wewnętrznych i pomostach roboczych.
Czego pilnować przy odbiorze prac?
- wszystkie krawędzie arkuszy oparte na elementach ramy
- rozstaw łączników zagęszczony na krawędziach
- brak ciągłych styków na pełnej wysokości ściany
- łby gwoździ w licu, nie zatopione w wiórze
- zachowane dylatacje między arkuszami
Poszycie sprawdza się przed zamknięciem ściany izolacją, bo później dostęp do łączników znika. Kilkanaście minut przeglądu na etapie stanu surowego zamyka temat na całe życie budynku.
Ściana szkieletowa jest sztywna dokładnie na tyle, na ile sztywne jest jej poszycie. Rozstaw łączników, oparcie krawędzi na ramie i przesunięcie styków decydują o tym więcej niż dodatkowe milimetry grubości arkusza.
